"Świecak" - Przyrząd do oświetlania pomieszczeń

Treść

Współzałożyciel Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa Klemens Bąkowski (1860-1938) tak pisze: „Gdy jesień nadeszła, pierwszy dzień w którym do pracy zaświecono obchodzono uroczyście: zwykle mistrz dawał z tej okazji do wieczerzy gęsinę, stąd zwano ją Lichtgans(1)”.Mistrz szewski musiał dbać o dobre oświetlenie pomieszczenia, w którym do późnych godzin wieczornych pracowali czeladnicy i uczniowie.

Izby oświetlano wtedy kagankami olejnymi i świecami. Mistrz, który decydował o zapalaniu światła, miał też obowiązek zapewnić dobre warunki do pracy. Wykorzystując tradycyjną lampę stajenną, mistrz lub czeladnik zawiesił na gwoździach wbitych w górną podstawę dwie szklane bańki mocując je po obydwu stronach wstawionej między nie świecy umieszczonej w dolnej podstawie. Bańki, napełnione wodą, rozpraszały światło, zwiększając widoczność.

Wydaje się, że wynalazek ten mógł być rozpowszechniony w XIX wieku w mieście, na wsi i we dworze, nie tylko ze względu na dużą liczbę warsztatów szewskich ale też z powodu drogich świec.

Nasz przyrząd jest depozytem Uniwersytetu Jagiellońskiego złożonym w Muzeum Etnograficznym w latach 1911-1917. Na rysunku uwiecznił go założyciel Muzeum Seweryn Udziela.

Bąkowski K., Dawne cechy krakowskie, Kraków 1903, s.75

Założyciel Muzeum Etnograficznego – Seweryn Udziela, w opisie urządzeń do oświetlania izby wiejskiej, umieszcza rysunek takiej lampy.
Opiekun: Piotr Worytkiewicz Zadaj pytanie o obiekt

Obiekty powiązane