Obraz na papierze: Matka Boża i dzieci

Treść

Na złotym tle grupa postaci. Pośrodku siedząca Matka Boska z Dzieciątkiem na kolanach trzymanym za plecy prawą ręką. Maria ma pulchną twarz w różnych odcieniach koloru żółtego i oranżu. Po bokach są widoczne jej cynobrowe włosy, zaś ponad głową żółta aure Na złotym tle grupa postaci. Pośrodku siedząca Matka Boska z Dzieciątkiem na kolanach trzymanym za plecy prawą ręką. Maria ma pulchną twarz w różnych odcieniach koloru żółtego i oranżu. Po bokach są widoczne jej cynobrowe włosy, zaś ponad głową żółta aure

Obraz na prostokątnym arkuszu papieru naklejonym na kartonie przedstawia Matkę Boską z nagim Dzieciątkiem na kolanach. Maria ma rozświetloną twarz i przymknięte oczy, a kąciki małych ust unoszą się w łagodnym uśmiechu. Dzieciątko wyciąga ręce do matki, wpatrując się w nią nieproporcjonalnie dużymi oczami. Towarzyszy im troje dzieci, stojących za plecami Marii: dwoje po lewej i jedno – trzymające w rękach wysoki krzyż – po prawej. Obraz utrzymany w jaskrawej, kontrastowej kolorystyce, postaci przedstawione w fantazyjnie zdeformowany sposób, w stylu charakterystycznym dla autorki, Renaty Bujak.


Malarka ta jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych twórczyń z kręgu sztuki nieprofesjonalnej w Polsce. Urodziła się w Buczkowie w 1942 roku, wychowała w Krakowie „w domu naprzeciwko Wawelu”. Podczas nauki w szkole średniej zaczęła malować pod kierunkiem Adama Malickiego. Po maturze bez powodzenia starała się dostać do ASP. W roku 1973 ukończyła śpiew solowy w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Przez kilka lat śpiewała w krakowskiej operze, jednak ciągła presja i napięcie związane z zawodem przyczyniły się do kryzysu psychicznego. Od końca lat 70. leczyła się w kobierzyńskim szpitalu, gdzie w ramach arteterapii w roku 1981 ponownie zaczęła malować. Szybko rozwinęła swój talent i wypracowała niezwykły, niepowtarzalny styl. Jej prace znalazły uznanie zarówno w Polsce, jak i za granicą. Zbiór jej malarstwa obejmuje sceny rodzajowe, portrety przyjaciół oraz pejzaże przedstawione w ekspresyjny sposób, o charakterystycznej żywej kolorystyce. W twórczości podejmowała tematy religijne i wątki autobiograficzne. Starość spędziła w Domu Seniora Artysty przy Domu Pomocy Społecznej im. Helclów w Krakowie, gdzie zmarła w roku 2020. Obrazy Renaty Bujak stanowią ważną część kolekcji art brut Muzeum Etnograficznego.


Prezentowany obraz stanowi reprezentację późnego etapu twórczości Renaty Bujak, namalowany został bowiem w marcu 2013 r. Prace z tego okresu różnią się od obrazów sprzed lat. Kompozycja jest uspójniona, malarka zrezygnowała ze skrupulatnego wypełniania płaszczyzn detalami i ornamentowaniem. Nastrój – pomimo wyrazistości – jest spokojniejszy niż ten panujący w pracach z lat 80. Jako dojrzała artystka Renata Bujak porzuciła już eksperymenty malarskie, twórczość była dla niej elementem codzienności, poprzez który kontemplowała sztukę minionych epok.


Matka Boża i dzieci
jest autorskim odwzorowaniem dzieła Madonna z Dzieciątkiem, świętym Janem i dwoma aniołami (1468-1470) pędzla Sandro Botticellego. W tym przypadku trudno określić obraz Renaty Bujak jako kopię, bowiem styl artystki nadaje dziełu niezwykle ekspresyjny charakter i zmienia wydźwięk. Jedyne, co Renata Bujak wiernie odtwarza z włoskiego oryginału, to układ postaci, zresztą Botticelli był mistrzem kompozycji, czerpiącym z tradycji europejskiego malarstwa, a jego prace były popularne i chętnie powielane na miedziorytach, a później odwzorowywane przez malarzy w całej renesansowej Europie. Artystka postanowiła też nadać pracy tytuł odrębny od pierwowzoru. Matka Boża i dzieci przesuwa punkt ciężkości z przedstawienia wiernego symbolice chrześcijańskiej w kierunku sceny rodzajowej. Aureole postaci namalowane zostały wręcz niedbale, a jeden z aniołów właściwie został jej pozbawiony. Jan Chrzciciel, choć przedstawiony z krzyżem pątniczym, staje się – obok aniołów – jednym z dzieci, przyglądających się niemowlęciu piastowanemu przez matkę.


Renata Bujak inspirowała się dziełami Botticellego, korzystając ze swojego albumu z reprodukcjami. W zbiorach MEK znajdują się co najmniej trzy inne obrazy jej autorstwa, nawiązujące do malarstwa renesansowego twórcy, pochodzące z lat 2013-2017: Narodziny Wenus (83705/mek), Dziewczyna według Botticellego (82494/mek) oraz Portret mężczyzny według Botticellego (85912/mek), inspirowany portretem Lorenzo de' Lorenzi.


Opracowała Leonia Brzozowska


Bibliografia:

E.H. Gombrich, O sztuce, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2009.

T, Młynarczyk, Malarstwo niezwykłe Renaty Bujak, Speravi, Lublin 1997.

I. Pieczara, Inna, „Gazeta Krakowska”, 13 V 1994 r.

Opiekun: Leonia Brzozowska Zadaj pytanie o obiekt

Obiekty powiązane