T T
fragment rzeźby Heródka zwanej gnotkiem

Heródek

Karol Wójciak zwany Heródkiem
1892–1969

Urodził się i zmarł w Lipnicy Wielkiej na Orawie

Był pastuchem i najmował się do różnych prac. Mieszkał kątem u swoich gospodarzy. Miał rzadki talent, na którym miejscowi się nie poznali, choć darzyli Karola sympatią. Po swojemu przeżywał świat. Chciał go też zmieniać, ulepszać, chronić. Pięćdziesiąt lat po śmierci Karola Wójciaka nie przestajemy pytać o sekret jego życia i jego rzeźb.

Przypadek sprawił, że Heródka poznali Jerzy Darowski i Irena Wrońska podczas etnograficznej wyprawy w teren (1959 r.). Kilka lat później o Heródku napisał w „Przekroju” Jan Bujak. Odtąd ten niepozorny lipniczanin zaczął przyciągać etnografów, kolekcjonerów, krytyków sztuki. Ich lista jest i długa i znamienita.

Dziś także wywiera magnetyczny wpływ, czego przykład daje m.in. Maja Spychaj-Kubacka, aktorka teatralna z Krakowa. Od lat wyprawia się na Orawę, tropiąc Heródkowe ślady (zebrane na stronie herodek.pl). Przytoczone wspomnienia lipniczan czerpiemy z jej właśnie prac.

Przypuszcza się, że Karol Wójciak stworzył kilkaset rzeźb. W kolekcjach muzealnych i prywatnych odnalazło się ich dotąd 154. Na wystawie zobaczymy znakomitą ich część.

Każda z nich jest osobno obecna. Heródkowa rzeźba, sama zwana „heródkiem”, nie wydaje się tylko rzeźbą. Stanąwszy wobec niej, wyczuwamy, że skrywa przed nami o wiele więcej…


Zespół kuratorski: Antoni Bartosz, Leonia Brzozowska, Grzegorz Graff, Maja Spychaj-Kubacka, Anna Zabdyrska
Współpraca: Żaneta Groborz-Mazanek, Aleksandra Migalska
Teksty: Antoni Bartosz, Grzegorz Graff, Maja Spychaj-Kubacka
Korekta: Agnieszka Stęplewska, Ewa Ślusarczyk
Przekład: Klara Laudańska
Koncepcja plastyczna: Anna Zabdyrska

Wystawa czerpie, między innymi, z prac badawczych prowadzonych przez Grzegorza Graffa i Maję Spychaj-Kubacką.

Program wydarzeń: Aleksandra Migalska, Joanna Zbela

Prace produkcyjne i montażowe: Aleksander Gałęziowski, Zbigniew Gędźba, Grzegorz Kurek, Józef Leniartek, Iwona Matuła, Jan Ostroga, Jacek Szymański, LANTRYK-BIS

Konsultacje techniczne: Józef Leniartek
Nadzór konserwatorski: Jan Ostroga
Promocja: Klaudia Ciepłucha, Paulina Sobczyk

Muzeum pragnie gorąco podziękować Stowarzyszeniu Rozwoju Orawy i Stowarzyszeniu STOG za zaangażowanie w prace pozwalające lepiej poznać postać Karola Wójciaka „Heródka”

Obok rzeźb i zdjęć z Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie znakomitą większość eksponatów na wystawie stanowią dzieła i materiały wypożyczone z muzeów i od osób prywatnych. 

Podziękowania za współpracę kierujemy do:

Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju, Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Muzeum-Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy Górnej, Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie,

Agaty Darowskiej-Mosur i Przemysława Mosura, Jolanty Darowskiej-Dousy, Zofii Darowskiej i Marty Darowskiej-Garcia, Jerzego Dobrzyńskiego, Urszuli Dubowskiej, Małgorzaty Korneckiej-Orłowskiej, Weroniki Łodzińskiej, Ewy Macak i Leszka Macaka, Jadwigi Pilch, Bogdany Pilichowskiej, Lidii Pindziak, prof. Mariana Pokropka, Bożeny Muchy, Zbigniewa Poprawskiego, Albina Stechury, Marty Wąchalskiej.


Heródek
wernisaż: 15.11.2019, piątek, godz. 18.00
czas trwania wystawy: 16.11.2019–15.03.2020
Dom Esterki, ul. Krakowska 46

Patronat medialny nad wystawą objął Kwartalnik „Przekrój”.


Wystawa została wyróżniona Marką Radia Kraków za miesiąc luty 2020.