Kolekcja syberyjska – nowe spojrzenie

<div style="text-align: justify;">Pas zdobny z geometrycznych aplikacji futrzanych stanowiących "bordiurę" - dolną i górną krawędź dekoracji oraz wyszywanych motywów roślinnych wykonanych czerwoną, zieloną i czarną nicią. Pas naszywany był na kuklankę lub doszywany do jej dolnej krawędzi. Zdobnictwo (aplikacje futrzane) i ich geometryczna forma oraz ułożone pasowo zdobienia wskazują na pochodzenie czukockie. Natomiast wyszywane dekoracje roślinne charakterystyczne są dla Koriaków. U Czukczów tego typu zdobne pasy nazywano OPOWAN. Nazwa ta nie była stosowana poza Czukotką, choć same opowany (pasy zdobne) charakterystyczne są dla kuklanek Koriaków i Itelmenów (Kamczadali) z Kamczatki.</div> <br />Obiekt z daru (przekazu) Henryka Wimmlera (Wimmera?) do MTP. Na karcie magazynowej zapisany dawny nr inw. MTP 27365. Przekaz z MNK (które przejęło zbiory po zlikwidowanym w 1950 roku MTP) do MEK nastąpił w 1964 roku.<br /><br />W kolekcji syberyjskiej MEK znajdują się dwa opowany. Drugi (nr inw. 30548/MEK) pochodzi również z dawnych zbiorów MTP i przypisywany był (mylnie) do kolekcji Benedykta Dybowskiego. <br /><br /> <div style="text-align: justify;">Informacja pozyskana od dr Ericha Kastena z Kulturstiftung Sibirien ze Fürstenbergu (Niemcy), podczas wizyty studyjnej w MEK, w dniu 28.02.2018 roku: Typowy koriacki pas (opowan nie jest spotykana nazwą na Kamczatce). Znaczące są „florystyczne” motywy – w opozycji do eweńskich geometrycznych. Formy naturalistyczne, roślinne. Romby (aplikacje z futra) są wpływami eweńskimi. Używany, obcięty? </div>

<div style="text-align: justify;">Opowan - dolny pas zdobień z aplikacji futrzanych, naszywany na futro, tzw. kuklankę (w języku czukockim: kuchlankę) lub doszywany do jej dolnej krawędzi. Zdobienia – geometryczne wzory powstały poprzez precyzyjne naszywanie kawałków skóry z białym i brązowym włosiem renifera. Górną i dolną krawędź zdobią 2 pasy białego futra ze znajdującym się pośrodku pasem składającym się z naprzemiennie ułożonych brązowych i białych kwadratów. Środek pasa zdobi rząd geometrycznych zdobień w kształcie szachownicy na przemian z polami składającymi się z 5 pasów. Typ zdobień - ich forma oraz pasowe ułożenie, wskazują na pochodzenie czukockie.<br /><br /></div> <div style="text-align: justify;">Na karcie magazynowej widnieje dawny nr inwentarzowy Muzeum Techniczno-Przemysłowego (MTP) 17588  wraz z informacją, że obiekt pochodzi z roku 1878 (?). Pas trafił do zbiorów krakowskiego Muzeum Etnograficznego (MEK) dopiero w 1964 roku, w drodze przekazu ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie (MNK), które przejęło zasoby zlikwidowanego w 1950 roku MTP. W latach 60. XX wieku (i dalszych, aż do początku lat 90. XX wieku) do MEK trafiały pojedynczo lub w grupach pozostałe w zbiorach MNK eksponaty z kolekcji Benedykta Dybowskiego oraz innych darczyńców, którzy przekazali je jeszcze w XIX wieku do MTP.<br /><br />Zastanawiająca jest – zapisana w dokumentacji inwentarzowej – data pozyskania obiektu, czyli rok 1878 rok jak i jego przynależność do kolekcji Benedykta Dybowskiego (zgromadzonej podczas pobytu na Kamczatce i Wyspach Komandorskich w latach 1879-1883). Są to dwie wzajemnie się wykluczające informacje, stąd przynajmniej jedna z nich musi być nieprawdziwa. Ponadto, przynależność do kręgu kultury Czukczów, również z dużym prawdopodobieństwem wyklucza kolekcję Dybowskiego. A zatem skąd i od kogo pochodzi ów obiekt? Tu tropem jest analogiczny opowan (30547/MEK), pozyskany (lub tylko przekazany) w tym samym okresie do zbiorów MTP przez Henryka Wimmlera (Wimmera?).</div>