T T
zdjęcie z warsztatów podczas projektu

Wolne Muzeum na Wolnicy. Kolektyw Kazimierz

Czy etnografia pomaga oswoić świat i uwierzyć w siebie? Jesteśmy głęboko przekonani, że tak. Od pięciu lat pracujemy z naszymi najbliższymi sąsiadami, dziećmi i nastolatkami z Kazimierza. Wspólnie podejmujemy etnograficzne wyprawy szukając wiedzy o codziennym życiu dzielnicy oraz jej dawnych i zupełnie nowych mieszkańcach. Pomagamy wypracować nowe spojrzenie na okolicę, aranżujemy spotkania z ludźmi z różnych środowisk, wspieramy dokonywane na własną rękę odkrycia. Te doświadczenia wzmacniają w uczestnikach warsztatów poczucie wiary we własne siły, otwierają na możliwości, które są w zasięgu ręki.

 

Nasze działania rozpoczęły się w 2013 roku jako kilkumiesięczny projekt, w ramach którego stworzyliśmy propozycję działań skierowanych do dzieci i młodzieży z dzielnicy Kazimierz. Wspólnie z uczestnikami projektu odkrywaliśmy dzielnicę. Wspólnie też przeprowadziliśmy reaktywację wybranego kazimierzowskiego podwórka – razem zastanawialiśmy się jak zmienić tę przestrzeń i pracowaliśmy nad realizacją projektu, nie pomijając sąsiedzkich konsultacji z mieszkańcami. Na zakończenie zorganizowaliśmy grę terenową, która była okazją do przyjrzenia się codziennemu życiu na Kazimierzu. Urządziliśmy też piknik na sąsiadującym z Muzeum placu Wolnica, gdzie oprócz karuzeli z mega-zabawkami inspirowanymi kolekcją Muzeum stanęły kolorowe ławy i stoliki do gry w serso, kamienie, jengę czy hecele. Pytaliśmy dzieci i dorosłych co zrobić, żeby plac stał się ciekawym i przyjemnym miejscem do spędzania czasu wolnego.


Kontynuacją tych działań stał się w latach 2014-2015 projekt "Rakowicka 10". Jego głównym efektem stał się pomysł na Naturalny Ogród Zabaw, który zrodził się z deficytu przestrzeni zielonych na Kazimierzu. Stworzony wspólnymi siłami na jesieni 2015 r. pozwolił uruchomić nową formułę pracy i trafiać z ofertą także do dorosłych.

 

W 2016 roku działaliśmy dwutorowo:

  • prowadziliśmy warsztaty z grupą dzieci i młodzieży Kazimierza. Wspólnie poznawaliśmy, badaliśmy i opisywaliśmy dzielnicę, w której mieszkają. Tworząc wyjątkowe archiwum tego miejsca odnosiliśmy się archiwaliów (korzystamy ze zbiorów Działu Dokumentacji Kontekstów Kulturowych MEK) Zebrane materiały (dokumentacja zmian zachodzących w dzielnicy oraz rozmowy z mieszkańcami) zestawiliśmy z dawnymi fotografiami i komentarzami/ wspomnieniami. Dzięki temu dokumentowaliśmy zmiany, które dzieją się na naszych oczach - zapisując to, co niebawem może zniknąć i popaść w niepamięć.
  • Otwarte warsztaty w Ogrodzie Zabaw w ramach cyklu "Muzeum Etnograficzne w terenie". Plenerowe spotkania dla lokalnej społeczności.  Wspólna zabawa, warsztaty kreatywne oraz spotkania na temat zielonej architektury, w miejscu, które stworzyliśmy w 2015 roku.

 

Od 2017 roku współpracujemy dodatkowo ze Szkołą Podstawową nr 11 w Krakowie (ul. Miodowa). Dzieci uczęszczające do klas w większości mieszkają na terenie dzielnicy. W trakcie warsztatów prowadzonych w świetlicy w szkole okazuje się coraz częściej, że mimo miejsca zamieszkania, dzielnica Kazimierz jest dla nich mało znana – i pod względem historycznym jak kulturowym i urbanistycznym. Nasze spotkania stały się okazją do wspólnego odkrywania na nowo dobrze znanych miejsc. Zadając pytania o to co było dawniej szukamy odpowiedz na to jak jest teraz i jak zmienia się świat wokół nas. Pytamy także o to co może wydarzyć się w przyszłości i jaki wpływ na nią mają nasze działania. Pracując metodą projektową wspólnie z dziećmi wypracowujemy pomysły, prowadzimy obserwacje i opisujemy dzielnice, w której mieszkają.