T T
Grafika ozdobna.

Krzyże wolności

Projekt badawczy MEK pt. „Krzyże wolności” został zrealizowany w 2023 roku. Przeprowadzono etnograficzne badania terenowe na temat krzyży i kapliczek – upamiętnień znoszenia obciążeń pańszczyźnianych. Badania zrealizowane w 14 lokalizacjach miały na celu dokumentację pomników oraz ich współczesnego kontekstu.

Rezultaty prac zaprezentuje wystawa planowana na drugą połowę 2024 roku oraz publikacje.



Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Grafika dekoracyjna.

O projekcie

Głównym tematem wywiadów była pamięć o wydarzeniach, które dały początek fundacjom i współczesny kontekst codziennego życia w danym miejscu. Interesowała nas transmisja pamięci, jej materialne i niematerialne obiegi, stan zachowania tych obiektów i związane z tym działania. Badaliśmy także przekształcenia, jakim przez lata ulegały te pomniki.

Grafika dekoracyjna.

Z badań terenowych

Każda z 14 miejscowości włączonych w badania to miejsce rozmów, spotkań, obserwacji i teren prowadzenia dokumentacji w postaci wywiadów, fotografii i rejestracji audio. Krótkie charakterystyki wsi, w których prowadzono badania, przybliżają tło i współczesny kontekst życia ich mieszkańców.

Grafika dekoracyjna.

Dokumentacja wizualna

Na potrzeby projektu badawczego „Krzyże wolności” Wojciech Wilczyk w 2023 roku sportretował miejscowości, w których prowadzono badania terenowe. Artysta zrealizował w 2022 roku typologię wizualną wszystkich odnalezionych upamiętnień (powyżej 130 pomników), która będzie prezentowana podczas wystawy pt. „(nie)widzialne pomniki wolności”. Wystawa jest planowana na drugą połowę 2024 roku.

Grafika dekoracyjna.

Audioetnografia

Audioetnograficzne rejestracje pejzaży dźwiękowych zrealizowane w sierpniu i we wrześniu 2024 roku przez Rafała Mazura oraz Dorotę Majkowską-Szajer, Justynę Matwijewicz, Magdalenę Zych.

Grafika dekoracyjna.

Rozmowy z ekspertami

Stanisław Kryciński, Paweł Puton i Szymon Modrzejewski to eksperci, którzy zajmowali się tematem upamiętnień. Stanisław Kryciński napisał jako pierwszy o tzw. pogrzebach pańszczyzny. Paweł Puton bada pomniki dawnej guberni radomskiej. Szymon Modrzejewski, kamieniarz i twórca Stowarzyszenia Magurycz, jako jeden z nielicznych napisał o pomników zniesienia pańszczyzny.