T T
Fragment chaty w trakcie konserwacji.

O konserwacji bronowickiej chaty

Treść

W lipcu br. w ramach ustanowienia roku 2023 Rokiem Włodzimierza Tetmajera, zespół konserwatorski MEK przeprowadził prace konserwatorskie Modelu chaty krakowskiej, mające na celu jego kompleksowe odświeżenie, a tym samym zabezpieczenie substancji zabytku. Ostatnie prace przy obiekcie przeprowadzono w 2020 r., kiedy to korzystając z zamkniętego dla publiczności muzeum wykonano szereg działań w zakresie konserwacji technicznej i estetycznej od strony zewnętrznej modelu.

Eksponat, dla którego pierwowzorem było oryginalne, drewniane budownictwo krakowskie (bronowickie), a dokładnie istniejąca jeszcze w początkach XX w. chałupa Błażeja Czepca, stanowi dzieło wybitnych artystów i uczonych krakowskich, wśród których byli: Włodzimierz Tetmajer – autor projektu, kierownik prac; Józef Czajkowski, prof. Jerzy hr. Mycielski, prof. Karol Potkański, prof. Jan Stanisławski, Jerzy Warchałowski, Antoni Procajłowicz, Emanuel Świeykowski, Karol Tichy, Edward Trojanowski, Seweryn Udziela.

W ramach konserwacji zachowawczej wykonano: oczyszczenie wszystkich elementów obiektu, dezynfekcję drewna, wzmocnienia konstrukcyjne i ustabilizowanie elementów ruchomych, podklejenie odspojeń mono- i polichromii, uzupełnienie ubytków słomy w strzesze.

Demontaż dachu umożliwił dokładne zapoznanie się z budową modelu chaty i oczyszczenie trudno dostępnych miejsc w wydzielonych przestrzeniach. Do najbardziej wymagających należało oczyszczenie więźby dachowej i słomianego pokrycia dachu.

Uzupełniono także wybrakowaną słomę w snopach (lub całe snopy), udaremniając tym samym wysuwanie się pojedynczych ździebeł w poluzowanych kopciach i nadając strzesze pierwotnej objętości.

W trakcie prac nad wnętrzem chaty odkryto, że jedna z izb posiada monochromatycznie malowaną konstrukcję wieńcową, jedną ze ścian zdobioną obrazami, belkę stropową ze znakami i napisami, a także fragmenty łóżka, co może sugerować, że istniał zamiar zrekonstruowania wnętrza chaty.

Model chaty krakowskiej można ponownie podziwiać na wystawie stałej.

Agata Barczyńska - główna konserwator MEK

Oczyszczanie strzechy
Oczyszczanie polichromii
Wnętrze chaty.
Model po zdjęciu strzechy.
Belki stropowe we wnętrzu modelu.
Polichromie we wnętrzu modelu chaty.
Polichromie we wnętrzu modelu chaty.
Łączenie belek we wnętrzu modelu.
Drzwi we wnętrzu modelu.
Drzwi we wnętrzu modelu.