Archiwalia
Dział Dokumentacji Etnograficznej
Kto może korzystać?
Archiwalia MEK dostępne są dla wszystkich zainteresowanych, także tych, których ciekawią te zbiory w perspektywie osobistych poszukiwań.
Poszukiwanie w zbiorach (kwerenda)
Aby przeprowadzić kwerendę, prosimy o wskazanie zakresu tematycznego lub numerów inwentarzowych. Termin i formę (wizytę w muzeum lub udostępnienie cyfrowe) ustalamy indywidualnie.
⇒ Szczegóły: www.etnomuzeum.eu/kwerendy-w-zbiorach
Udostępnianie cyfrowych wizerunków
Wizerunki cyfrowe naszych zbiorów udostępniamy na dwa sposoby – część z nich znajdziesz od razu w ogólnodostępnym repozytorium i możesz je pobrać bezpłatnie. Jeśli potrzebujesz innych zdjęć, w wyższej jakości lub z dodatkowymi informacjami, wystarczy złożyć prosty wniosek. Obowiązujące zasady wynikają z przepisów prawa, ale staramy się, by cały proces był jak najbardziej przejrzysty i przyjazny. Aktualny regulamin zawsze znajdziesz na naszej stronie.
⇒ Szczegóły: etnomuzeum.eu/udostepnianie-wizerunkow-cyfrowych
Krótka charakterystyka zbioru archiwaliów MEK
Seweryn Udziela, jeszcze przed założeniem Muzeum Etnograficznego w Krakowie, rozpoczął pod koniec XIX w. gromadzenie własnej kolekcji etnograficznej, w której widział ważne miejsce także „modeli, malowideł, rysunków i fotografii”. Po utworzeniu Muzeum ta część kolekcji była systematycznie wzbogacana o cenne materiały przekazywane przez badaczy, kolekcjonerów i pasjonatów, a po II wojnie światowej zaczęła funkcjonować jako autonomiczny zbiór. W latach 80. XX wieku został on pogrupowany na następujące kategorie:
- rękopisy, maszynopisy
- akwarele, rysunki, grafiki
- fotografie, widokówki, druki
- przeźrocza szklane, przeźrocza celuloidowe, filmy
- klisze szklane, negatywy celuloidowe
- płyty analogowe, taśmy magnetofonowe, płyty CD, DVD
- plakaty, afisze
- druki ulotne
- wycinki prasowe
- mapy
Obecnie zbiory Działu Dokumentacji Etnograficznej to około 250 tysięcy jednostek, wśród których najliczniejsze są fotografie (ponad 80 tys.), rysunki (ponad 13 tys.) oraz teksty (prawie 5 tys.).
Obok fotografii przedstawiających np. młodych chłopców modlących się na cmentarzu REMU na krakowskim Kazimierzu w latach 30-tych, kościoły drewniane na Dolnym Śląsku, krajobraz Hiszpanii lat 50-tych, życie codzienne ludów indiańskich Ameryki Południowej w latach 50-70-tych XX w., znajdziemy przede wszystkim portrety dziesiątek tysięcy osób, wpatrzonych z uwagą w obiektyw. Zdjęcia te mają istotny walor dokumentacyjny – widzimy na nich nie tylko osoby różnych ras, stanów i wieku, ale i otoczenie (mieszkanie, podwórko, krajobraz miasteczka lub wsi). Niejednokrotnie, w tle, można dostrzec mistrzów drugiego planu – biegnące dzieci, robotników skupionych na pracy, znudzonych sprzedawców na targu, spłoszone zwierzę. Zdjęcia robione w trakcie obrzędów, zabaw, uroczystości, obok informacji, niosą również ogromny ładunek emocjonalny.
Akwarele i rysunki namacalnie wręcz ukazują bogactwo faktur i kolorów strojów, detale i style architektury, różnorodność rzemiosła. Tu znajdziemy próbniki wzorów pisanek, malowanek, ceramiki, plastyki obrzędowej, haftu, przykłady ornamentyki mebli i przedmiotów codziennych, ale też rysunkowe wizerunki przestępców sądzonych w Nowym Sączu 140 lat temu.
Uderza zróżnicowanie tekstów dokumentujących rzeczywistość kulturową Polski, Europy i krajów pozaeuropejskich - ręcznie przepisywane modlitewniki, pamiętniki, testamenty chłopskie, opisy etnograficzne miejscowości, zapisy dotyczące folkloru słownego i muzycznego, materiały z badań terenowych, także tych prowadzonych współcześnie.
Archiwum dopełnia drugi zbiór materiałów pozyskanych w 1997 roku z rozwiązanej Pracowni Badania Sztuki Ludowej Instytutu Sztuki PAN. Pracownię założył w 1946 roku profesor Roman Reinfuss, który wraz ze współpracownikami i studentami prowadził intensywne badania terenowe, rejestrując zanikającą już kulturę ludową we wszystkich jej przejawach. Materiały w postaci opisów, wywiadów tematycznych, rysunków, plansz kolorowych zawarte zostały w 823 tekach, których uzupełnienie stanowi około 70 tysięcy fotografii.
INFORMACJE PRAKTYCZNE:
Czytelnia Działu Dokumentacji Etnograficznej (Archiwum MEK) jest otwarta od wtorku do piątku w godzinach od 9:00 do 15:00.
Kwerenda w godzinach popołudniowych (16:00 – 18:00) jest możliwa po wcześniejszym umówieniu pod nr tel. (12) 430 55 63 lub 12 430 55 75 wew. 242 lub e-mailem na adres krol@etnomuzeum.eu.