Wycinanka „fajerka”

zdjęcie obiektu zdjęcie obiektu

Wycinanka wykonana przez Agatę Seweryn powstała w 2011 roku i w tym samym roku została podarowana przez autorkę do zbiorów MEK z okazji jubileuszu stulecia Muzeum.

Jest to wycinanka jednoosiowa przedstawiająca stylizowany bukiet w naczyniu, złożony z pięciu gałązek z naprzeciwległymi listkami oraz z sześciu kwiatów z wywiniętymi w dół listkami i rozbudowanymi pręcikami. Powstała poprzez wycięcie w białym papierze wzoru, którego poszczególne elementy kompozycji nie łączą się ze sobą. Pod biały arkusz podłożony jest cynobrowy karton, tworząc kwietną kompozycję w tym kolorze, uzupełnioną bordowymi zalążniami kwiatów.

 

Wycinanka wzorowana jest na dawnych wycinankach zwanych "fajerkami", które znane są jedynie z okolic Krakowa i Powiśla Dąbrowskiego. Pod wycięty w białym papierze wzór podklejano papier glansowany w jednym lub w kilku kolorach, uzyskując w ten sposób barwną kompozycję przypominającą szablon malarski. Nieliczne „fajerki” zachowane w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Krakowie pochodzą z około 1900–1907 roku ze Zbydniowic (dziś Kraków), Mogilan i nie znanych bliżej miejscowości, znajdujących się w bezpośredniej bliskości miasta. Do kolekcji pozyskał je Seweryn Udziela. Kilka powstało w latach 40. XX w. w Zalipiu i różnią się od tych pierwszych grubszym cięciem.

 

Agata Seweryn, autorka wycinanki, jest emerytowaną architektką z Krakowa. Od lat z powodzeniem oddaje się pasji twórczej, fotografując, wykonując ozdoby z papieru, opłatków, pisanki, palmy wielkanocne, czy kompozycje z kwiatów bibułkowych. Szczególne miejsce w jej twórczości zajmują wycinanki, którymi bliżej zainteresowała się w latach 90. XX w., uczestnicząc w warsztatach wycinanki żydowskiej. Zainspirowana kolekcją Muzeum Etnograficznego w Krakowie, zaczerpnęła z tradycyjnej formy krakowskiej „fajerki”, nadając jej nowy wyraz artystyczny. Czasami eksperymentuje z materiałem, sięgając po szlachetny, wielobarwny papier galicyjski pokryty barwnym ornamentem, innym razem po najzwyklejsze gazety. Zazwyczaj posługuje się skalpelem modelarskim. Swoje prace prezentuje na wielu wystawach i konkursach.

 

Opracowała Beata Skoczeń-Marchewka

 

Bibliografia: Grabowski Józef, Wycinanka ludowa, Warszawa 1955.

Opiekun: Beata Skoczeń-Marchewka Zadaj pytanie o obiekt

Obiekty powiązane

Informacje

Numer inwentarzowy
81751/MEK
Autor
Agata Seweryn, 2011 r.
Materiał
Papier
Technika
Wycinanie
Wymiary
24,7 x 20,9 cm

Mapa lokalizacji

Kraków, woj. małopolskie

Zbiory

Kolekcje