Tkanina dekoracyjna z Beninu

zdjęcie obiektu zdjęcie obiektu

Tkanina z bawełnianą „podszewką”, podwójną lamówką oraz kolorowymi aplikacjami, wykonanymi również z kolorowej tkaniny bawełnianej. Aplikacje przedstawiające różne motywy zoomorficzne, roślinne i stylizowane przedmioty, naszyte są na jednorodne tło. Całość przystosowana jest do zawieszenia na ścianie na dwóch znajdujących się w górnych rogach zawieszkach.

 

Kolorowe aplikacje to w istocie dwanaście „herbów” władców Abomeju. Miasto to pozostawało przez długi czas stolicą a zarazem siedzibą władcy dawnego Dahomeju, historycznego państwa ludu Fon nad Zatoką Gwinejską, które zajmowało południową część obecnego Beninu. Pierwowzorem dla tego typu tkanin z aplikacjami były dekoracje umieszczane na ścianach pałaców oraz innych budowli należących do kolejnych dwunastu królów Abomeju (Dahomeju). Władali oni rozległymi terenami nadbrzeżnymi od początku XVII wieku aż do roku 1904, kiedy to definitywnie ulegli kolonizacji francuskiej. Władcy, którzy zapisali się w historii Abomeju, tworzą poczet królów rozpoznawalny i funkcjonujący w świadomości kolejnych pokoleń. Dzieje się tak m.in. za sprawą ikonografii, która w umowny sposób – pod postacią zwierząt, roślin i stylizowanych przedmiotów – wpisała we współczesną kulturę historycznych bohaterów. Każdy z symboli odnosi się zarazem do ważnego wydarzenia lub osobistej historii związanej z panowaniem poszczególnych władców.

 

Tkanina z kolekcji MEK przedstawia herby – symbole władców ułożone chronologicznie w trzech poziomych rzędach. Począwszy od lewego górnego rogu są to kolejno: Gangnihesu (ptak), Dakodongu (zespół trzech przedmiotów: naczynie do farbowania w indygo, blaszane pudełko i maczuga wojenna), Aho Houegbadja (ryba i pułapka na ryby – samołówka), Akaba (guziec), Agadja (statek – karawela), Tagbessou (byk w tunice), Kpengla (ptak – Akpan), Agonglo (owoc ananasu), Ghezo (bawół), Glele (lew), (G)Behanzin (rekin i jajo) i Agoli-Agbo (noga kopiąca w kamień oraz miotła).

 

W XX wieku, kolorowe tkaniny z aplikacjami stały się jedną z najbardziej popularnych pamiątek przywożonych z Beninu, jak również sąsiedniego Togo i południowo-zachodniej Nigerii. Można je nabyć w różnych rozmiarach i formatach. Prezentowany obiekt pochodzi z Beninu, wykonany został przed 1996 rokiem w warsztatach Abomeju przez rzemieślników wywodzących się z ludu Fon, który kultywuje a jednocześnie twórczo przetwarza dziedzictwo jednego z najpotężniejszych królestw w historii subsaharyjskiej Afryki. Obiekt został pozyskany w trakcie trwania wyprawy naukowo - badawczej "Afryka Zachodnia 1996", w której uczestniczył pracownik krakowskiego Muzeum Etnograficznego.

 

Opracował Jacek Kukuczka.

Opiekun: Eleonora Tenerowicz Zadaj pytanie o obiekt

Obiekty powiązane