Latawiec - karp

zdjęcie obiektu zdjęcie obiektu

Latawiec w formie olbrzymiego kolorowego karpia wykonany z papieru ma żółty brzuch, srebrzysto-niebieskie boki i czerwone płetwy z czarnymi promieniami. Całe ciało karpia-latawca pokryte jest ukośną szachownicą łusek. Wypukłe złote oczy z papier-mache mają czerwone obwódki, a otwarty otwór gębowy, umożliwiający swobodny wpływ powietrza do wnętrza karpia i poruszanie się na wietrze, wykonany jest przy pomocy dwóch wygiętych patyczków. Do trzymania latawca służy bambusowa rączka i doczepiony do niej sznurek.

 

Latawce zajmują ważne miejsce w kulturach całej Azji południowo-wschodniej. Uważa się, że sztuka ich budowy narodziła się w Chinach ponad 2000 lat temu, skąd rozprzestrzeniła się na inne kraje azjatyckie, w tym przede wszystkim na Koreę i Japonię. W Korei, pozostającej przez całe wieki aż do końca XIX wieku pod wpływem cywilizacji chińskiej, ich historia sięga VII wieku, okresu państwa Silla.

 

Początkowo latawce służyły w Chinach, a także i w Korei do celów wojskowych, np. przesyłania sygnałów do ataku oraz innych użytecznych informacji. Z biegiem czasu stały się również popularną rozrywką cesarskiej rodziny i bogatej szlachty. Stopniowo latawce poznali także prości ludzie, a ich budowa stała się ulubionym zajęciem ludowego rzemiosła. Latawce mają wiele kształtów i form; są płaskie, trójwymiarowe, o prostych geometrycznych kształtach, w formie różnorodnych zwierząt i mitycznych stworów, a nawet sylwetek ludzkich. Wiąże się z nimi wiele opowieści i wierzeń. Do najbardziej charakterystycznych i znanych należą latawce w formie karpi.

 

Karp to według wierzeń chińskich symbol bogactwa, a także wytrwałości w osiągnięciu celu, którym jest przemiana w smoka, by pokonać wszelkie trudności i osiągnąć równowagę i harmonię. Brzmienie słowa karp w języku chińskim jest takie samo jak słowa korzyść, a jego symboliczna wytrwałość bierze się stąd, że mógł on w czasie swojej wędrówki w górę rzeki pokonać znajdujące się na niej progi dzięki swojej odwadze i sile, wielu próbom i cierpliwości.

 

W Japonii z kolei latawce pojawiły się między VI a VIII wiekiem, wraz z mnichami buddyjskimi, przybyłymi z Chin i Korei. Początkowo wykorzystywane były w celach religijnych i często puszczane w nadziei zapewnienia dobrych zbiorów. Jako „pływające” w powietrzu były niejako pośrednikami między niebem a ziemią. Wierzono, że wypuszczenie latawca może przepowiedzieć sukces bądź niepowodzenie w uprawach, a te puszczane po zbiorach były podziękowaniem za obfite żniwa. Z czasem latawce zaczęto wypuszczać także dla uczczenia narodzin syna, z życzeniami pomyślności i sukcesów w pokonywaniu przeszkód. I tu, podobnie jak w Chinach i Korei, szczególne znaczenie ma karp – oznaka męstwa, siły, odwagi i wiary. Stąd też latawce przybierają ich kształt. Początkowo były symbolem tylko święta chłopca obchodzonego co roku 5 maja, a od 1940 roku w Japonii i od 1975 w Korei – również dziewczynek, gdyż święto chłopca zostało przekształcone w dzień dziecka. Odtąd co roku w Japonii rodzice wraz z dziećmi wieszają na długich masztach całe rodziny kolorowych karpi koi będące formą życzeń pomyślności dla dzieci, by w dążeniu do swoich celów były tak silne, śmiałe i odważne jak karpie.

 

Prezentowany tu koreański olbrzymi latawiec-karp jest pozostałością czasów minionych. W dzisiejszej Korei podczas dnia dziecka obchodzonego 5 maja nie puszcza się latawców, a święto obchodzone jest podobnie jak w zachodnich kulturach.

 

Koreański latawiec-karp w Muzeum pochodzi z dawnych zbiorów Muzeum Techniczno Przemysłowego w Krakowie, które funkcjonowało do połowy XX w.

 

Opracowała Eleonora Tenerowicz.

 

 

Opiekun: Eleonora Tenerowicz Zadaj pytanie o obiekt

Obiekty powiązane