Zbiory

zdjęcie
Zbiory Muzeum Etnograficznego w Krakowie to intrygująca mieszanka, w której łączą się ze sobą przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy, zabawki, dzieła sztuki, obiekty kultu i magii, fotografie, rękopisy, rysunki, dźwięki. Rozpoznajemy w nich świadectwa życia, dowody pomysłowości i kunsztu, bogactwo tworzyw: drewno, metale, papier, plastik, tkaniny, minerały, glina, części roślin, zwierząt... Etnograficzna kolekcja na różne sposoby pozwala dowiedzieć się, z czego zbudowany jest nasz świat i jak próbujemy sobie z nim radzić.

Wszystko zaczęło się od kolekcji Seweryna Udzieli, założyciela Muzeum. Około dwa tysiące przedmiotów, głównie z terenu Galicji Zachodniej stało się zalążkiem zbiorów, które dziś liczą ponad osiemdziesiąt tysięcy obiektów, pochodzących z różnych stref geograficznych i z różnych epok oraz trzysta tysięcy archiwaliów.
Zobacz więcej
zdjęcie

Dom

 

To, co zawsze pod ręką, znane, swoje. Przedmioty noszące ślady codziennego używania i te, po które sięgamy wtedy, kiedy w bliskim gronie spotykamy się pod jednym dachem.

Krzesło, maselniczka, zegar, chodnik-szmaciak, łyżka. Także ta do siorbetu, przywieziona z tureckiego Erzurumu – przecież dom to nie tylko polska specjalność.

zdjęcie

Praca

 

Królestwo narzędzi. Przedmiotów przydatnych, poręcznych, użytkowych. Wielofunkcyjnych lub przeznaczonych do konkretnych zadań.

 

Używane w domu, w warsztacie, w polu, w lesie – wszędzie tam, gdzie ktoś podejmuje starania, by zapewnić byt sobie i rodzinie, czasem ponad siły. Wszędzie tam, gdzie rzetelność, talent i pasja nie pozwalają wkraść się rutynie i bylejakości.

 

Świadectwa pomysłowości, zręczności, codziennego trudu. Noszą ślady użycia, pasują do konkretnej dłoni. Ich forma podyktowana jest przede wszystkim zadaniem, do którego zostały powołane. A przecież nie są pozbawione urody.

 

Strug, pług, maszynka do zbierania borówek, warsztat tkacki, ale też dyplom potwierdzający wyzwolenie na czeladnika. Widły i bańki lekarskie.

zdjęcie

Święto

 

Rzeczy przechowywane na specjalne okazje. Te, po które sięga się w czasie wyjątkowym, lepszym, innym. W czasie, kiedy świat jest widziany od nowa, bywa że do góry nogami.

Przedmioty, które uruchamiają proces rytualnej przemiany: maski, przebrania, atrybuty ról obrzędowych. Instrumenty. Zabawki – przechowują pamięć dzieciństwa, ale też dawnych rytuałów.

 

Odświętne momenty widziane oczami artystów, fotografów. 

 

zdjęcie

Ubranie

 

Od stóp do głów. Buty, spodnie, spódnice, gorsety, kabaty, kapelusze, czepce... Zgrzebne koszule bliskie ciału i efektowna odzież wierzchnia. Biżuteria – damska i męska.

 

Haftowane, wyszywane koralami, cekinami, tasiemkami. Łatane, naprawiane, przeszywane z myślą o kolejnych użytkowniczkach i użytkownikach. 

 

Przeważają ubiory paradne. Zbiór odzieży z terenu przedwojennej Polski, to kolekcja strojów używanych tylko od święta. Wśród zgromadzonych ubiorów ze świata przeważają te o znaczeniu obrzędowym. Ale znajdą się tu także przykłady używanej przez naszych przodków bielizny. Nieliczne, ale są.

zdjęcie

Zabawa

 

Koniki, lalki, rowery, piłki, proce. Gwizdki, dzwonki, siekierki, kołatki – przypominające o tym, jak blisko zabawie do obrzędu. 

 

Osobiste skarby. Drewniany samolot zrobiony przez dziadka. Ubranka dla lalek uszyte przez mamę. Wykonany samodzielnie rower do zjeżdżania z górki.

 

Miniaturowe kopie narzędzi, strojów, mebli. Sprowadzone do mikroskali atrybuty świata dorosłych. A wśród nich zagadkowy maleńki zestaw do parzenia herbaty, schowany w drewnianej gruszce, która mieści się w dłoni. Czyżby prototyp jajka-niespodzianki?

zdjęcie

Magia


Rzeczy wyposażone w moc. Pośrednicy sił nadprzyrodzonych.

 

Działające na wyobraźnię narzędzia szamanów i zwyczajne przedmioty, które nabierają niezwykłych właściwości. Kawałki ciasta, fragmenty skór i futra, części roślin. Cząstki świata, które pomagają oswoić i ujarzmić niepojęte siły. 

 

Maski, amulety, pisanki. Drzewka życia – z Indonezji, z Meksyku i z Krakowa.

zdjęcie

Religia

 

Wizerunki świętych, bóstw, dobrych duchów i ich antagonistów – znajdzie się tu miejsce dla diabłów z całego świata.

 

Przedmioty związane z kultem, te ze świątyni i te z domu. Pamiątki pielgrzymek do miejsc świętych. Przedstawienia religijnych obrzędów, modlitwy, obrazki dewocyjne. Wyobrażenia tego, co czeka w zaświatach.

 

Świece i świeczniki, filakterie, naczynie na wodę święconą, różaniec, pudełko z kadzidłem. Zestaw skrawków materiału potartych o słynącą z łask figurę. 

zdjęcie

Społeczność

 

Instrumenty muzyczne, rekwizyty teatralne, przedmioty odgrywające rolę w obrzędzie.

 

To, czego potrzebujemy, żeby być razem, żeby się włączyć. Znaki podzielanych wartości, przekonań, wierzeń. Atrybuty potwierdzające hierarchię społeczną.

 

Opłatek, fajka, dzieża. Krążki wargowe, tron, kimono weselne. Oracja starosty weselnego, wieniec dożynkowy i pirzowiec, czyli korona dla najlepszej skubaczki. Tytka pierwszoklasisty i czerwone majtki maturzystki – na szczęście.

zdjęcie

Twórczość

 

Świadectwa euforycznych zachwytów światem i dramatycznych zmagań – ze sobą, z losem, z chorobą, z odrzuceniem.

 

Triumfy wyobraźni. Przykłady zdobniczego kunsztu. Sztuka.

 

Dzieła powstałe na płótnie, na desce, na kawałku dykty, na skrawku papieru, wprost na ścianie. Unikatowe lub wielokrotnie powielane. Te, które wyszły spod ręki uznanych twórców i anonimowe.  

Obiekt tygodnia
zdjęcie

Wycinanka: rolnik i jego praca

Autorką wycinanki jest Stanisława Bakuła. Ta kurpiowska artystka z mazowieckiej Puszczy Zielonej wychowała się w rodzinie, w której powszechnie zajmowano się  tradycyjnym rękodziełem. Nie dziwi więc, że Stanisława już we wczesnej  młodości sprawnie tkała pasiaste dywany, wykonywała wielkanocne palmy, pisanki, haftowała, „strzygła” wycinanki.

zdjęcie

Fotografia dwustronna „Cnota i niecnota”

zdjęcie

Zeszyt z krojami do szycia

zdjęcie

Tkanina dekoracyjna z rysunkiem

zdjęcie

Panczeny

zdjęcie

Nikifor

zdjęcie obiektu

Kołyska na biegunach

zdjęcie obiektu

Wycinanka Marii Kozłowej z Machowa

zdjęcie obiektu

Lusterko panny młodej

zdjęcie obiektu

Święta rodzina

zdjęcie obiektu

Makutra

zdjęcie obiektu

Tasak

zdjęcie obiektu

Król Herod – kukiełka do szopki

zdjęcie obiektu

Tabliczka o usługach św. Mikołaja

zdjęcie obiektu

Stojak do łuczywa „świecak”

zdjęcie obiektu

Miedzioryt: Święta Cecylia

zdjęcie obiektu

Żydowski amulet "wilczy ząb"

zdjęcie obiektu

Aleut polujący na fokę

zdjęcie obiektu

Kalendarz świąt - październik

zdjęcie obiektu

Spódnica indygo

zdjęcie obiektu

Klisze szklane

zdjęcie obiektu

Gusle

zdjęcie obiektu

Jarmułka dziecięca

zdjęcie obiektu

Szkaplerz buddyjski

zdjęcie obiektu

Czapla

zdjęcie obiektu

„Szatki” Dzieciątka Jezus

zdjęcie obiektu

Rysik

zdjęcie obiektu

Zapaska naramienna

zdjęcie obiektu

Brzytwa

zdjęcie obiektu

Zielnik Szymona Syreniusza

zdjęcie obiektu

Amulet płodności

zdjęcie obiektu

Tara

zdjęcie obiektu

Czarawiki

zdjęcie obiektu

Mątewka

„Kamień Słońca” – kalendarz aztecki

zdjęcie obiektu

Buty panny młodej

zdjęcie obiektu

Kufer podróżny

skan obiektu

Diapozytyw - Kubu Leśni

zdjęcie obiektu

Grzebień dacharski

Wizerunki przestępców

zdjęcie obiektu

Ryt na kamieniu - płytka dekoracyjna

Antoni Toborowicz, „Kopernik”

Pocztówka z Nazaretu

zdjęcie obiektu

Sito do przesiewania mąki

zdjęcie obiektu

„Skałka – tragedja ziemi polskiej” obraz Franciszka Walczowskiego

zdjęcie obiektu

Drzewko z odpustu Emaus

zdjęcie obiektu

Fotel dla panny młodej

zdjęcie obiektu

Pieczęć ceramiczna

skan zdjęcia

Fotografia rabina Dow Ber Meiselsa

zdjęcie obiektu

Grzechotka gliniana

zdjęcie obiektu

Lalka – motanka

zdjęcie obiektu

Zabawka ceramiczna – Baba z gęsią

zdjęcie obiektu

Rzeźba figuralna: kobiety pielęgnujące włosy

zdjęcie obiektu

Zegar ludowy

zdjęcie obiektu

Obrzędowe poncho dziewczęce

skan obiektu

Laurka dla dziadka

zdjęcie obiektu

Listonoszka

zdjęcie obiektu

Wycinanka Ignacego Dobrzyńskiego

zdjęcie obiektu

Czadari - afgańska burka

zdjęcie obiektu

Gwiazda kolędnicza

zdjęcie obiektu

Opłatek

zdjęcie obiektu

„Trijcia” – trójramienny świecznik cerkiewny

zdjęcie obiektu

Anioł - świecznik

zdjęcie obiektu

Widły do rozrzucania nawozu

zdjęcie obiektu

Strug bednarski

zdjęcie obiektu

Bańki lekarskie

zdjęcie obiektu

Syberyjskie figurki kultowe

zdjęcie obiektu

Sąd Ostateczny

zdjęcie obiektu

Karta różańcowa

zdjęcie obiektu

Waga do opium, w futerale

zdjęcie obiektu

Łyżnik schodkowy

zdjęcie obiektu

Miedzioryt: Święty Franciszek przed sułatanem

zdjęcie obiektu

Sarape - szal męski

Przyrząd do zrywania jabłek

skan zdjęcia

Krakowskie stroje w kratę

zdjęcie obiektu

Jonasz w paszczy wieloryba

zdjęcie obiektu

Papuga

zdjęcie obiektu

Poszewka na jasiek

zdjęcie obiektu

Drzeworyt: Grób Matki Boskiej Kalwaryjskiej

zdjęcie obiektu

Ceramiczne figurki: krokodyl, jaguar, żółw

skan zdjęcia

Fotografia: Cmentarz Żydowski w Krakowie

zdjęcie obiektu

Marionetka teatru yokthai pwe: Thungedaw

zdjęcie obiektu

Stolik

zdjęcie obiektu

Bałałajka

skan zdjęcia

Fotografia: Pakowanie zebranych jagód

zdjęcie obiektu

Tanggeon - męska czapka z włosia

zdjęcie obiektu

Pętlica na palmę

zdjęcie obiektu

Wzornik druków batikowych na tkaninie

zdjęcie obiektu

Płótnianka męska

zdjęcie obiektu

Lalki – zabawki

zdjęcie obiektu

Gorset dziecięcy krakowski

zdjęcie obiektu

Drezynka - tandem

zdjęcie obiektu

Maźnica

zdjęcie obiektu

1 Maj. Afryka-Dżungla

zdjęcie obiektu

Potak

zdjęcie obiektu

Narzędzie do wykopywania bulw i korzeni jadalnych

zdjęcie obiektu

Koszula kobieca

zdjęcie obiektu

Gwizdek ceramiczny

zdjęcie obiektu

Dzwonek gliniany

zdjęcie obiektu

Księga Estery (Megilat Ester)

zdjęcie obiektu

Święty Józef z Dzieciątkiem

zdjęcie obiektu

Torebka damska

zdjęcie obiektu

Leśny dziadek

zdjęcie obiektu

Maska satimbe

zdjęcie obiektu

Dabba - menażka indyjska

zdjęcie obiektu

Maselniczka z Włocławka

zdjęcie obiektu

Talerz pamiątkowy

zdjęcie obiektu

Drzwi jednoskrzydłowe

zdjęcie obiektu

Iket kepala - męska chusta batikowa

zdjęcie obiektu

Wycinanka „fajerka”

zdjęcie obiektu

Rozpinki tkackie

zdjęcie obiektu

Zegar ścienny z budzikiem

zdjęcie obiektu

Opłatek

zdjęcie obiektu

Spodnie

zdjęcie obiektu

Szlachetna Paczka

zdjęcie obiektu

Kafel

zdjęcie obiektu

Zamek drewniany

zdjęcie obiektu

Chusta naramienna, "turecka"

zdjęcie obiektu

Zmora, rzeźba Ignacego Kamińskiego

zdjęcie obiektu

Płód lamy - ofiara

zdjęcie obiektu

„Śmierć sprawiedliwego i niesprawiedliwego”

zdjęcie obiektu

Żupan kobiecy

Korowaj

zdjęcie obiektu

Naszyjnik z medalionem

zdjęcie obiektu

Odciski stempli kowalskich

zdjęcie obiektu

Święta Tekla

skan dokumentu

Dyplom Adolfa Aleksandrowicza

zdjęcie obiektu

Ul

zdjęcie obiektu

Mundurek szkolny

zdjęcie obiektu

Pierścionek kobiecy

zdjęcie obiektu

Kacip - przecinak do orzeszków areki

zdjęcie obiektu

Bitwa warszawska

zdjęcie obiektu

Laska - ciupaga

zdjęcie obiektu

Tkanina dekoracyjna z Beninu

zdjęcie obiektu

Zabawka - niespodzianka

zdjęcie obiektu

Kijanka do prania

zdjęcie obiektu

"Mój dom w klematisach kwitnących"

zdjęcie obiektu

Dzbanek Wawrzyńca Dudziewicza

zdjęcie obiektu

Statek czarownika

zdjęcie obiektu

Ładyszka

zdjęcie obiektu

Czarango (charango) – andyjska lutnia krótkoszyjkowa

zdjęcie obiektu

Proca z glinianymi kulkami

zdjęcie obiektu

Pierścień do wozu

zdjęcie obiektu

Mokasyny

zdjęcie obiektu

Łada z owocem łona – Orantka, obraz Franciszka Walczowskiego

zdjęcie obiektu

Montera – hełm tancerza Tinku

skan zdjęcia

Staloryt

zdjęcie obiektu

Pług

zdjęcie obiektu

Bon dominalny

zdjęcie obiektu

Chrystus Upadający pod krzyżem, autorstwa Stanisława Hołdy

zdjęcie obiektu

Kabat męski

zd

„Kosz na śmieci” – pojemnik ze skóry słonia afrykańskiego

zdjęcie obiektu

Model warsztatu tkackiego

zdjęcie obiektu

Shinonome – „Chmury o wschodzie słońca”

skan dokumentu

Wyzwolenie Stanisława Boby na czeladnika

zdjęcie obiektu

Nabijarka do tytoniu

zdjęcie obiektu

Obroża przeciw wilkom

zdjęcie obiektu

Ścięgna renifera

zdjecie

Akwarela Józefa Ignacego Kraszewskiego

zdjęcie obiektu

T’ipina - przyrząd do oczyszczania kukurydzy

zdjęcie obiektu

Hełm wojownika

zdjęcie obiektu

Pudełko z kadzidłem

zdjęcie obiektu

Młotek Pucheroka

zdjęcie obiektu

Kozik

zdjęcie obiektu

Podgłówki

zdjęcie obiektu

Krzyż procesyjny

zdjęcie obiektu

Ciasnocha

zdjęcie obiektu

Kłoda popielcowa

zdjęcie obiektu

Błękitna ceramika z Multanu

zdjęcie obiektu

Model domu podhalańskiego

zdjęcie obiektu

Kamlejka

zdjęcie obiektu

Janczary - dzwonki

zdjęcie obiektu

Maski karnawałowe

zdjęcie obiektu

Pończochy

zdjęcie obiektu

Sanie wyjazdowe

zdjęcie obiektu

Pistolet huculski

zdjęcie obiektu

Korona wigilijna

Pająk

zdjęcie obiektu

Forma piernikowa z szopką

zdjęcie obiektu

Diabełek

zdjęcie obiektu

wycinanki z Tarnowicy

zdjęcie obiektu

Fajka huculska - lulka

zdjęcie obiektu

Pas siatkowy

zdjęcie obiektu

Koszyk

zdjęcie obiektu

Bluzka kobieca huipil (güipil)

zdjęcie obiektu

Matka Boska Różańcowa - obraz

zdjęcie obiektu

Chustka z Wstawy Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie, 1909

zdjęcie obiektu

Forma na ser

zdjęcie obiektu

Przy krosnach - obraz Sylweriusza Saskiego

zdjęcie obiektu

Notatki terenowe Zdzisława Szewczyka

zdjęcie obiektu

Medalik z wizerunkiem Matki Bożej Piaskowej

zdjęcie obiektu

Tsiqenti – korona szefa wioski

zdjęcie obiektu

Próbki tkanin z Instytutu Sztuki PAN

zdjęcie obiektu

Cep

zdjęcie obiektu

Kontrakt z Iłży

zdjęcie obiektu

Sierp

zdjęcie obiektu

Adam i Ewa

zdjęcie obiektu

Plakat propagandowy z epoki socrealizmu

zdjęcie obiektu

Tron z Zanzibaru

zdjęcie obiektu

Kolczyki męskie

zdjęcie obiektu

Makatka dla nauczycieli

zdjęcie obiektu

Kosz wianny

zdjęcie obiektu

Strój i ozdoby Sanów

zdjęcie obiektu

Fotografia wykonana w technice ferrotypii

zdjęcie obiektu

Gorset kobiecy ślubny

Strug

zdjęcie obiektu

Łyżka do śorbetu

skan zdjecia

Fotografia terenowa prof. Eugeniusza Frankowskiego

Rower do zjeżdżania z górki

zdjęcie obiektu

Dzwonek dla owiec

zdjęcie obiektu

Czapeczki dla niemowląt

zdjęcie obiektu

Kredyt nie żyje

zdjęcie obiektu

Forma na baranka z ciasta

zdjęcie obiektu

Wycinanka: Kwiaty w wazonie

zdjęcie obiektu

List Felicji Curyło do prof. Romana Reinfussa

zdjęcie obiektu

Kapelusz dostojnika buriackiego

zdjęcie obiektu

Model sań

zdjęcie obiektu

Spódnica kuligowa

zdjęcie obiektu

Ekeko – bożek obfitości

skan zdjecia

Portret Klimka Bachledy

zdjęcie obiektu

Smok wawelski

Zasłonka na ikony "bożniczka"

zdjęcie obiektu

Bęben obręczowy

zdjęcie obiektu

Kartka noworoczna

zdjęcie obiektu

Dzieciątko Jezus

zdjęcie obiektu

Żyrandol – ozdoba choinkowa

zdjęcie obiektu

Chorągiew procesyjna dwustronna

zdjęcie obiektu

Miech kowalski

zdjęcie obiektu

Figura satyryczna: śpiewak operowy

zdjęcie obiektu

Szkandela

zdjęcie obiektu

Żelazko do układania włosów

zdjęcie obiektu

Folusz

zdjęcie obiektu

Karapuza

zdjęcie obiektu

Blaszane formy na budyń

zdjęcie obiektu

Drzeworyt: Chrystus Frasobliwy

zdjęcie obiektu

Żeńcy

zdjęcie obiektu

Dzban na wodę

zdjęcie obiektu

Kamizelka mieszczki żywieckiej

wróć do góry