AA
Rzemiosło 2.0
fot. Olaf Cirut
fot. Olaf Cirut  

PLATFORMA


Od początku 2015 roku prowadzimy badania w środowisku małopolskich rzemieślników i postrzemieślników, wywodzących się z tradycji obróbki drewna i metalu. Pragniemy zbadać potencjał działających w regionie zakładów (kowalskich, ślusarskich, ciesielskich, stolarskich) dostarczających produktów i rozwiązań współczesnemu odbiorcy. Spadkobiercy dawnych rzemiosł – wbrew powszechnemu przekonaniu o zanikaniu ich zawodów – wciąż działają, a ich aktywność może mieć istotny wpływ na krajobraz kulturowy regionu oraz integrację społeczną jego mieszkańców. Zinwentaryzowanie tych niedocenianych zasobów, także w świetle zbiorów etnograficznych MEK, pozwoli opisać proces zmian, jakie zachodzą w środowiskach tradycyjnych wytwórców. Wyniki badań, zaplanowanych do realizacji na najbliższe dwa lata, wykorzystamy do stworzenia ogólnodostępnej platformy internetowej, która ma ułatwić kontakt/dialog pomiędzy wytwórcami i ich potencjalnymi partnerami. Użytkownikami platformy będą dizajnerzy, architekci, makersi, zwykli ludzie poszukujący wykonawców niestandardowych produktów, ale także urzędy pracy, szkoły zawodowe (mają się odbudowywać), instytucje operujące zasobami dziedzictwa. Platforma służyć też będzie członkom lokalnych społeczności jako punkt wyjścia i źródło inspiracji we wspólnym kształtowaniu krajobrazu kulturowego.

 

IDEA WYROSŁA Z DOŚWIADCZENIA


Realizując w ostatnich latach rozmaite przedsięwzięcia etnodizajnerskie rozpoznaliśmy wstępnie środowisko podkrakowskich rzemieślników. Nie byli to jednak rękodzielnicy, twórcy ludowi, przedstawiciele tzw. ginących zawodów czy producenci pamiątek cepeliowskich, lecz funkcjonujące na rynku lokalnym rodzinne firmy zajmujące się obróbką metalu i drewna. To one wsparły Muzeum w realizacji „parku doświadczeń kulturowych”, prezentowanego z dużym powodzeniem nie tylko w Polsce, ale także w Europie, czy w pracy nad wystawami czasowymi, sygnowanymi przez MEK. Ten rodzaj doświadczeń pozwolił nam stwierdzić, że rzemieślnicy są znakomitym, a zarazem kompletnie niewykorzystanym potencjałem społecznym i kulturowym. Stanowią grupę zawodową dysponującą wąsko wyspecjalizowaną wiedzą i zaawansowaną praktyką politechniczną, zawsze z solidnym doświadczeniem przekładania zamiarów na rzeczywistość. Tym samym są wymarzonym partnerem przedsięwzięć dizajnerskich, architektonicznych i aranżacyjnych, a ich aktywność może mieć istotny wpływ na krajobraz kulturowy regionu oraz integrację społeczną jego mieszkańców.

 

NOWY WYMIAR RZEMIOSŁA


W nowej rzeczywistości gospodarczej po 1989 roku rzemiosło stanęło przed nowym wyzwaniem ekonomicznym. Jednocześnie właśnie teraz zdaje się mieć do spełnienia także niezwykłą powinność kulturową. W świecie unifikujących się produktów potencjał firm wytwarzających rzeczy nieseryjne i na zamówienie konkretnego odbiorcy jest wartością nie do przecenienia. Współczesny odbiorca niesłychanie rzadko doświadcza sytuacji, w której może naprawdę formułować swoje potrzeby, określić jakiego produktu/rozwiązania oczekuje, jakie są jego preferencje. Na ogół dopasowuje się do gotowego, sformatowanego statystycznie towaru jako jego nabywca/konsument. Mechanizm ten na dłuższą metę pozbawia go własnej woli, redukując kulturę uczestnictwa. Relacja rzemieślnik-odbiorca jest radykalnie odmienna, zakłada dialog, konieczność porozumienia się, wymaga kompetencji komunikacyjnych, innymi słowy – jest kulturotwórcza. Stanowi realną i coraz bardziej poszukiwaną alternatywę dla rzeczywistości współczesnego rynku jako model par excellence antropocentryczny.

 

Koordynator projektu: Katarzyna Piszczkiewicz

 

Zapraszamy do obejrzenia pierwszych filmów, które powstały w ramach projektu RZEMIOSŁO 2.0.

 

Realizacja: Andrzej Dybczak

Produkcja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie

Kraków 2015

 

Realizacja: Andrzej Dybczak

Produkcja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie

Kraków 2015

 

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.



Powrót do menu głównego
Kto Gdzie
Granice
Badania syberyjskie
Rzemiosło 2.0
bon kultury 2017
Etnokalendarz
Strój Krakowiaków zachodnich - badania, monografia, upowszechnienie
WMDL