AA
Jak myślimy?
 

Jak myślimy o etnografii?


Etnografia jest sposobem patrzenia. Pierwszym gestem etnografa jest spojrzenie – uważne, wnikliwe – na sposoby życia ludzi. Etnografa interesuje w szczególności świat, który przestajemy zauważać: banalne przejawy rzeczywistości, rzeczy codzienne, tworzące się zwyczaje i obyczaje: świętowanie, ryty pracy, subkultury, czas wolny, obcy pośród nas… Dla etnografa tu właśnie, w podszewce życia, niezauważanej i niedocenianej, kryją się prawdziwe sekrety, pozwalające zobaczyć na nowo siebie i innych.


Etnografia jest bowiem także sposobem myślenia. O człowieku i o kulturze. Jest to najpierw myślenie uczestniczące. Nim etnograf daną rzeczywistość opisze, doświadczy jej wpierw poprzez bezpośredni udział. Jest to myślenie wolne od syntez i schematów. Etnograf próbuje zawsze się zastanowić, co nowego o człowieku i kulturze może powiedzieć, opisując dany skrawek świata. Nie wartościuje, a przedstawia, czyni to jednak w sposób autorski, daleki od pozornego obiektywizmu. Bez tych interpretacji o ileż bylibyśmy ubożsi! Czy można wyobrazić sobie współczesne myślenie o ludziach bez wielkich, etnograficznych zapisów?


Etnografia jest wreszcie dialogiem. Z innym. I z samym sobą. Poddaje nam wzory kultur pod refleksję, uświadamiając nam przez to choćby samo ich istnienie. Stawia też przed nami nasze własne sposoby życia, tworząc – zwykle odkrywcze – zwierciadło nas samych. Taki jest w esencji kod DNA etnografii.


Toteż przed etnografią otwiera się wielka przyszłość. Procesy globalne w świecie budzą w reakcji tęsknotę za lokalnym i osobnym. Paradoksalnie presja kulturowych standardów pozwala nam docenić siłę etnograficznego spojrzenia, które właśnie w szczególe potrafi dojrzeć złożoność ludzkiego bytowania i odczuwania świata. Szalony pęd cywilizacji każe tworzyć strefy zdystansowanego przeżywania rzeczywistości, a to umożliwia etnografia.


Chcemy stawiać nowe pytania starym wzorom, chcemy sami tworzyć wzory nowe. Droga do tego wiedzie poprzez eksperyment i innowację. Żywimy przekonanie, że jest to najlepsze, co etnografia może dziś przynieść poszukującej samej siebie Europie.



Powrót do menu głównego
Kto Gdzie
Granice
Badania syberyjskie
Rzemiosło 2.0
Strój Krakowiaków zachodnich - badania, monografia, upowszechnienie
Etnokalendarz
WMDL
wirtualne muzea małopolski