AA
Jak myślimy?
 

Jak myślimy o etnografii?


Etnografia jest sposobem patrzenia. Pierwszym gestem etnografa jest spojrzenie – uważne, wnikliwe – na sposoby życia ludzi. Etnografa interesuje w szczególności świat, który przestajemy zauważać: banalne przejawy rzeczywistości, rzeczy codzienne, tworzące się zwyczaje i obyczaje: świętowanie, ryty pracy, subkultury, czas wolny, obcy pośród nas… Dla etnografa tu właśnie, w podszewce życia, niezauważanej i niedocenianej, kryją się prawdziwe sekrety, pozwalające zobaczyć na nowo siebie i innych.


Etnografia jest bowiem także sposobem myślenia. O człowieku i o kulturze. Jest to najpierw myślenie uczestniczące. Nim etnograf daną rzeczywistość opisze, doświadczy jej wpierw poprzez bezpośredni udział. Jest to myślenie wolne od syntez i schematów. Etnograf próbuje zawsze się zastanowić, co nowego o człowieku i kulturze może powiedzieć, opisując dany skrawek świata. Nie wartościuje, a przedstawia, czyni to jednak w sposób autorski, daleki od pozornego obiektywizmu. Bez tych interpretacji o ileż bylibyśmy ubożsi! Czy można wyobrazić sobie współczesne myślenie o ludziach bez wielkich, etnograficznych zapisów?


Etnografia jest wreszcie dialogiem. Z innym. I z samym sobą. Poddaje nam wzory kultur pod refleksję, uświadamiając nam przez to choćby samo ich istnienie. Stawia też przed nami nasze własne sposoby życia, tworząc – zwykle odkrywcze – zwierciadło nas samych. Taki jest w esencji kod DNA etnografii.


Toteż przed etnografią otwiera się wielka przyszłość. Procesy globalne w świecie budzą w reakcji tęsknotę za lokalnym i osobnym. Paradoksalnie presja kulturowych standardów pozwala nam docenić siłę etnograficznego spojrzenia, które właśnie w szczególe potrafi dojrzeć złożoność ludzkiego bytowania i odczuwania świata. Szalony pęd cywilizacji każe tworzyć strefy zdystansowanego przeżywania rzeczywistości, a to umożliwia etnografia.


Chcemy stawiać nowe pytania starym wzorom, chcemy sami tworzyć wzory nowe. Droga do tego wiedzie poprzez eksperyment i innowację. Żywimy przekonanie, że jest to najlepsze, co etnografia może dziś przynieść poszukującej samej siebie Europie.



Powrót do menu głównego
Etnodizajn
Granice
Badania syberyjskie
Rzemiosło 2.0
bon kultury 2017
Etnokalendarz
Strój Krakowiaków zachodnich - badania, monografia, upowszechnienie
WMDL